Evrensel Ritim

Solunum Sistemi Organları ve Görevleri

23.11.2020
69
Solunum Sistemi Organları ve Görevleri

Solunum Sistemi Nedir?

Solunum Sistemi insan vücudunu oluşturan trilyonlarca hücreye ihtiyaç duydukları oksijeni sağlamakla görevli sitemdir. Dünya atmosferinin %21’ini oksijen oluşturur. Solunum sistemi de bu oksijeni atmosferden alarak kana taşır. Bu işlemin gerçekleştirilebilmesi için solunum sistemini oluşturan organlar birbirleriyle uyumlu olarak çalışır. Solunum sistemi organları vücuda herhangi bir zarar vermeden havadan oksijenin ayrıştırılıp kana geçmesini sağlar.

Solunum Sistemi Yapıları

Solunum sistemi organları burun, soluk borusu, bronşlar ve akciğerlerdir. Solunum sistemi anatomisi incelenecek olursa her bir organın solunuma nasıl katkı sunduğu görülebilir. Solunum sistemi yapılarının birbiriyle uyum içinde çalışması ve solunum sistemi fizyolojisinin kusursuz olması neticesinde sağlıklı bir insanın vücudundaki trilyonlarca hücre bir an bile oksijensiz kalmadan hayatını sürdürebilir.   

Solunum Sistemi Organları

Burun

Burnun Yapısı

Solunum sistemi organlarının ilki burundur. Burun havanın İnsan vücuduna ilk giriş yaptığı vücut bölgesidir. Yapısı incelendiğinde temelde orta duvarla ikiye ayrılmış bir boşluktan oluştuğu görülür. Dışarıdan görülebilen yüzün önüne doğru çıkıntılı kısmı ise dış burun (latince nasus externus) olarak adlandırılır. Ortadan ikiye ayrılmış olan burun boşluğu bir çift delikle vücut dışına yani atmosfere açılır. Dış ortama açılan bu bölümde bulunan kıllar dış ortamdan istenmeyen partiküllerin solunmasını engeller.

Burun boşluğunun iç bölümünde konka adı verilen kemikle desteklenmiş doku çıkıntıları olduğu görülür. Bu çıkıntılar dışarıdan gelen hava ile burun yüzeyinin temas ettiği alanı arttırır. Bu durumda dışarıdan gelen soğuk hava akciğerlere gitmeden önce ısıtılmış olur.

Burun boşluğunun üst bölümünde beyinden gelen olfaktör sinirin reseptörleri bulunur. Bu reseptörler burundaki mukozada çözünen koku partiküllerinin algılanmasını sağlar. Burnun koku alma işlevi bu şekilde gerçekleşir. Kişinin bir kokuyu daha iyi almak için derin bir nefes alması, daha fazla koku partikülünü burun boşluğunun üst bölümüne yönlendirmesi amacıyla yaptığı bir işlemdir.

Burnun Görevleri

►Dış ortamdan gelen soğuk havayı ısıtmak.

►Dış ortamdan gelen kuru havayı nemlendirmek.

►Havada bulunan ve solunum sistemine zarar verme potansiyeli olan partikülleri tutmak.

►Olfaktör bölgede bulunan reseptörler ile koku partiküllerini algılamak.

Soluk Borusu (Trachea)

Vücuda giren hava burnu ve larinksi geçtikten sonra soluk burusuna girer. Soluk borusu (bilimsel adı trachea) üst üste dişilmiş 16-20 adet “C” şeklinde kıkırdak halkadan oluşur. Yaklaşık 12 cm uzunluğundadır ve arkasında yemek borusu bulunur. Kabaca 1,5-2 cm çapında bir silindire benzetilebilir. Larinksten başlayıp göğüs boşluğuna girdikten sonra ikiye ayrılır. İkiye ayrılmasıyla 2 ana bronş oluşur ve bu bronşlar da akciğere kadar dallanarak ilerler. Soluk borusunun temel görevi havayı larinksten alarak bronşlara kadar iletmektir.   

Akciğerler

Akciğerlerin Yapısı

Akciğerler göğüs boşluğu içerisinde sağda ve solda birer adet bulunan, solunum sisteminin temel organlarıdır. Soluk borusundan gelen hava bronşlar vasıtasıyla iki akciğere yönlendirilir. Sol akciğer 2 lobdan sağ akciğer ise 3 lobdan oluşur. Her iki akciğer de 10’ar adet segmente ayrılır. Akciğerler toplamda 700 gramlık bir ağırlığa sahiptir.

Akciğerler temel olarak kan damarları, hava yolları ve bu ikisi arasındaki bölgeyi dolduran parankim dokusundan oluşur. Hava yolları bronşlardan itibaren dallanarak küçülür. Bu hava kanallarının sonunda ise damarlar ile hava arasında oksijen ve karbondioksit değişimini sağlayan alveol adındaki kesecikler bulunur.

Akciğerlerin hava ile dolup boşalması akciğerlerin çevresinde bulunan kaslar ile mümkün olur. Solunum kaslarının en etkilisi olan diyafram kası tek başına solunumun %70 kadarını gerçekleştirir. Göğüs bölgesinde bulunan diğer kaslar ise solunuma yardımcı kaslar olarak adlandırılır. Solunum sistemi fizyolojisi incelenirken nefes almanın aktif (kasların kasıldığı), nefes vermenin ise pasif (kasların gevşediği) bir işlem olduğu unutulmamalıdır.

Akciğerlerin Görevi

►Akciğerlerin temel görevi havadan kana oksijen geçmesini ve kandaki karbondioksitin ise atmosfere atılmasıdır.

►Bu işlem için küçük hava kesecikleri olan alveoller ile kılcal damarlar akciğer içerisinde son derece yakın olarak bulunur.

►Oksijen ve karbondioksit değişim işlemi pasif olarak yani kendiliğinden gerçekleşir.

►Solunum sırasında bir miktar su buharı da akciğerlerden atmosfere salınır.

►Normal bir solunum sırasında 500 ml hava akciğerlere alınıp tekrar dışarı atılır. Akciğerlerin hava ile dolabilen toplam hacmi ise 5700 ml kadardır.

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Copyright-2020 Evrensel Ritim