İşleyiş 61 0

Refleksler ve Refleks Örnekleri

Bir uyarana karşı oluşan istemsiz motor yanıtlara refleks denir. Reflekslerin en önemli özelliği uyaran henüz insan bilincinde değerlendirilmeden uyarana karşı yanıtın oluşmasıdır. Bu hızlı değerlendirmenin amacı organizmaya zarar verebilecek etkilere karşı koruma sağlamaktır. Bu tür refleksler koruyucu refleks olarak adlandırılır. Refleksler koruyucu olmanın yanı sıra günlük hayatın bir parçası olup insan yaşamının devamında önemli görevler de üstlenirler. Yürümeden görmeye, hapşırmadan yutkunmaya kadar pek çok eylem refleks temelli olarak gerçekleşir. Refleksler sinir sisteminde değerlendirildiği merkeze göre spinal veya kranial, sinaps sayılarına göre monosinaptik veya polisinaptik olarak sınıflandırılabilirler. Ayrıca doğuştan gelen içgüdüsel refleksler ve öğrenilmiş refleksler şeklinde bir sınıflandırma da yapılabilir.

1- Gerilme refleksi

İskelet kası, kas boyunca meydana gelen ani uzamalara kısalarak yanıt verir. Kastaki bir reseptör olan kas iğciği ile algılanan uzama afferent (duyusal) sinirler ile omuriliğe taşınır. Burada yapılan sinapsın ardından efferent (motor) sinir tekrar kasa ulaşır ve aynı kasın kasılarak kısalması sağlanır. Refleks çekiciyle dizin uygun bölgesine vurulduğunda dizde ekstansiyon gelişmesi (patellar refleks) veya aşil tendonuna vurulduğunda ayağın plantar fleksiyonu şeklinde görülebilir.

2- Golgi Tendon Refleksi

Golgi tendon organı kastaki gerilmeyi dolaylı olarak kasılmayı algılayan bir reseptördür. Kasın fazla gerilmesi durumunda golgi tendon organı bunu algılar ve bu bilgi afferent sinirlerle medulla spinalise ulaştırılır. Burada yapılan sinapsın ardından kasa ulaşan efferent lifler kasılmayı sonlandırır. Kasın aşırı gerilmeden dolayı zedelenmesi bu refleks ile engelenmiş olur.

3- Nazal Refleks

Burun mukozasında bir irritasyon varlığında hapşırma meydana gelir. Soğuk hava, toz, alerjen maddeler, mikroorganizmalar irritasyon sebebi olabilir. Koruyucu bir reflekstir.

4- Karotis Sinüs Refleksi

Boyundaki bir atardamar olan arteria carotis communis’in iki dala ayrıldığı bölgede sinüs caroticus adında bir bölge bulunur. Sinus caroticus kan basıncını algılamakla görevlidir. Boyundaki bu bölgeye baskı uygulandığında kalp ritmi yavaşlar ve kan basıncı düşer.

5- Işık Refleksi

Retinaya ışık düştüğünde göze gelen ışık miktarını ayarlamak için pupillerde ortaya çıkan kontraksiyon göz bebeğini daraltır. Mezensefalonda bulunan Edinger-Westphal çekirdeğinde değerlendirilir.

6- Korneal Refleks

Gözün korneasına küçük bir pamuk parçasıyla dokunulduğunda ani göz kırpması çeklinde ortaya çıkar. Koruyucu bir reflekstir.

7- Akomodasyon Refleksi

Gözler yakın nesnelere bakarak konverjans yapmaları durumunda pupillerde kontraksiyon meydana gelir.

8- Descartes’in Göz Kırpma Refleksi

Göze aniden ve beklenmedik şekilde cisim yaklaştırılması durumunda göz kapaklarının hızlıca kapanmasıyla ortaya çıkar.

9- Plantar Refleks

Ayak tabanı parmaklardan topuğa duğru sert bir nesneyle çizildiğinde parmaklarda fleksiyon görülmesi şeklinde ortaya çıkan reflekstir.

10- Maksiller Refleks

Ağız hafif açıkken çenenin alt orta kısmına vurulmasıyla ağız aniden kapanmasıyla ortaya çıkar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.