Evrensel Ritim

Dünya’nın En küçük ve En Dayanıklı Hayvanları: Su Ayıları

25.08.2020
79
Dünya’nın En küçük ve En Dayanıklı Hayvanları: Su Ayıları

Dünyanın en küçük ve en dayanıklı hayvanları bilimsel adı Tardigrade olan su ayılarıdır. Pençe ile sonlanan 4 çift bacağa sahiptirler. Tatlı sularda ve nemli alanlarda yaşayan bu canlıların boyu ise 0,25 mikrometre ile 2 milimetre arasında değişmektedir. İlk defa 1773 yılında Johann August Ephraim Goeze tarafından keşfedilmiştir. Su içerinde yaşamasına karşın bacaklara sahip olması sebebiyle “su ayısı” olarak adlandırılmıştır.

Su ayıları eşeyli üremeyle çoğalabildiği gibi döllenme olmadan da üreme yeteneğine (partenogenez) sahiptir. Çiftleşme ile oluşan yumurtalardan en fazla 14 gün içerisinde yeni canlılar çıkmakta ve gelişimlerini sürdürmektedir. Su ayılarının sahip olduğu en ilginç özelliklerden biri de yumurtadan çıktıkları andan itibaren yaşamları boyunca hücre sayılarının hiç artmamasıdır. Yumurtadan çıkan canlıların yetişkin boyutuna ulaşması hücrelerin hacminin artmasıyla gerçekleşir. Hücre sayısı türe göre 40.000 veya daha az olabilir ve bu sayı tür içinde sabittir.

Su ayılarında solunum organı bulunmayıp deri solunumu yaparlar. Tam bir sindirim sistemine sahiptirler. Nöron kümelerinden oluşan birden çok loblu beyne ve vücut boyunca uzanan ventral sinir kordonuna sahiptirler.

Dünyanın En Dayanıklı Hayvanı

Ömürleri 3 ay ile 2 yıl arasında değişen su ayıları dünyanın en dayanıklı canlıları olmasa bile en dayanıklı hayvanlarıdır. Himalayalar, kutuplar veya denizin 6000 metre altı… Su ayıları sahip oldukları muazzam fizyolojik ve anatomik yetenekler sayesinde dünyanın su bulunan hemen her köşesinde yaşayabilmekte. Bazı türleri -200 °C’de bazı türleri ise 151 °C gibi ekstrem sıcaklıklarda hayatta kalabilmekte. Çok düşük veya çok yüksek (6000 atm) basınçlarda hayatta kalabilirler.

Su ayıları uzayda geçen 10 günün ardından hayatta kalmayı başarmıştır.

Su ayıları radyasyona hayvanlara kıyasla 1000 kat daha dayanıklıdır. İnsan için ölümcül olan radyasyondan yüzlerce kat yüksek dozlarda radyasyona direnç gösterebilirler.  2007 yılında uzayda yapılan bir deneyde uzaya çıkartılan bir grup su ayısı uzayda geçirdikleri 10 günün ardından Dünya’ya döndüklerinde hayatta kalmayı başarmıştır. Bu canlılar hiç su bulunmayan bir ortamda dahi 10 yıl hayatta yaşayabilir. Metabolizmalarını askıya aldıklarında ise 30 yıldan uzun bir süre yiyecek ve su olmadan hayatta kalabilirler.

Nasıl Bu Kadar Dayanıklılar?

Su ayıları ekstrem koşullarda hayatta kalabilmesini sahip olduğu eşsiz yeteneklere borçlu. Ekstrem koşullar için su ayılarının sahip olduğu en önemli silah metabolizmalarını neredeyse durdurabiliyor olmaları. Bu canlılar ekstrem sıcaklık, basınç gibi değerlerin ekstrem koşullara ulaşmasıyla cryptobiosis adı verilen kış uykusuna benzer bir evreye geçiyor. Bu durumda vücudundaki su oranını düşürebildiği gibi metabolizmasını da neredeyse sıfır seviyesine indiriyor. Ayrıca su ayıları radyasyona karşı DNA’larını koruyan Dsup adındaki özel hasar önleme proteinlerine de sahipler. DNA’yı bir zırh gibi saran bu protein genetik bilginin yüksek radyasyondan korunmasına olanak tanıyor.

Kaynaklar:

http://www.acikbilim.com/2011/12/dosyalar/uzay-boslugunda-hayatta-kalmak-tardigrada.html

https://popsci.com.tr/su-ayilarinin-dna-zirhini-anlamaya-artik-daha-yakiniz/

https://evrimagaci.org/su-ayilari-tardigrada-7282

https://en.wikipedia.org/wiki/Tardigrade

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Copyright-2020 Evrensel Ritim